Logotypy programu Pomoc techniczna, Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz flaga Unii Europejskiej

Prace realizowane w cyklu

W celu koordynacji prac zmierzających do opracowania II aktualizacji planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, których publikacja nastąpi w 2021 r., opracowano Harmonogram i program prac związanych ze sporządzeniem II aPGW (cykl planistyczny 2016-2021). Dokument ten jest tabelarycznym zestawieniem planowanych do realizacji zadań w kolejnym 6-letnim cyklu planistycznym związanym z wdrażaniem postanowień RDW, w tym:

  • charakterystyki jednolitych części wód (jcw);
  • identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i oceny ich wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych;
  • ustalenia celów środowiskowych dla jcw oraz obszarów chronionych;
  • sporządzenia rejestru wykazów obszarów chronionych;
  • sporządzenia wykazu jcw, ze wskazaniem silnie zmienionych i sztucznych części wód oraz jcw zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych;
  • analizy ekonomiczne związane z korzystaniem z wód.

Dodatkowo, w Harmonogramie zostały ujęte działania wynikające z pierwszej aktualizacji programu wodno-środowiskowego kraju, za których realizację odpowiedzialni są dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej i Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej.

Jednocześnie, mając na uwadze przepisy zawarte w art. 14 RDW dotyczące udziału społeczeństwa we wdrażaniu RDW, Harmonogram został poddany konsultacjom społecznym w terminie od 10 stycznia 2017 r. do 15 września 2017 r.

Konsultacje społeczne harmonogramu stanowią pierwszą z trzech tur konsultacji wymaganych RDW w każdym cyklu planistycznym. Kolejne półroczne konsultacje społeczne dotyczyć będą Przeglądu IP (przeglądu istotnych problemów gospodarki wodnej) oraz projektu IIaPGW.​

Harmonogram i program prac dot. II aktualizacji planów gospodarowania wodami (docx, 29 KB)

Celem pracy było uzyskanie zaktualizowanego, w oparciu o skorygowaną Mapę Podziału Hydrograficznego Polski w skali 1:10000 (MPHP10), wykazu jednostek do gospodarowania wodami, w tym jednolitych części wód powierzchniowych (jcwp) rzecznych, jeziornych, przybrzeżnych i przejściowych. W ramach pracy została skorygowana między innymi geometria jezior i zbiorników wodnych (MPHP10) oraz została przeprowadzona weryfikacja cieków okresowych i o małym znaczeniu dla gospodarowania wodami (wykaz jcwp).

Aktualizacja wykazu jednostek planistycznych miała na celu zapewnienie efektywnego planowania, zarządzania oraz wdrażania działań naprawczych w ramach drugiej aktualizacji planów gospodarowania wodami w 2021 roku.

Praca prowadzona była w dwóch etapach w okresie od lipca do listopada br. (2017).

Wykaz ajcw podlega usłudze asysty i gwarancji w związku z tym może ulec zmianie. Ostateczny wykaz ajcw zostanie zawarty w II aktualizacji planów gospodarowania wodami, których publikacja powinna nastąpić w grudniu 2021 r.

JCWP jeziorne (zip, 88,7 MB)

JCWP przejściowe (zip, 1,3 MB)

JCWP przybrzeżne (zip, 290 KB)

JCWP rzeczne (zip, 41,6 MB)

JCWP zbiornikowe (zip, 6,4 MB)

W ramach pracy „Wdrożenie metody szacowania przepływów środowiskowych w Polsce” zakończyła się realizacja I etapu. W ramach etapu przeprowadzono badania terenowe (kartowanie jednostek hydromorfologicznych, badania makrobezkręgowców i ryb) w wybranych 35 zlewniach oraz opracowano metodykę. Odebrano 3 produkty, zgodnie z umową i Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ), to jest: Metodykę weryfikacji i kalibracji metody szacowania przepływów środowiskowych w Polsce, Streszczenie metodyki weryfikacji i kalibracji metody szacowania przepływów środowiskowych w Polsce oraz Raport z badań terenowych wykonanych w etapie I. Prace realizowane były poprzez zamówienie zewnętrzne nadzorowane przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej i GrupęRoboczą ds. Charakterystyk Części Wód złożoną z przedstawicieli krajowego i regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz Ministerstwa Środowiska.​ Obecnie rozpoczęła się realizacja Etapu II, którego zakończenie (jak i całego projektu) planowane jest na IV kwartał 2018 r.

Niezbędnym elementem w realizacji założonych celów środowiskowych określonych w Ramowej Dyrektywie Wodnej i ustawie Prawo wodne jest wyznaczenie silnie zmienionych (SZCW) i sztucznych części wód (SCW). Wyznaczenie to związane jest ze zmianami charakterystyk hydromorfologicznych danych jednolitych części wód powierzchniowych (jcwp).
 
W ramach III cyklu planistycznego zostanie dokonany przegląd i weryfikacja metodyk wyznaczania szcw i scw wraz ze wstępnym i ostatecznym wyznaczaniem. Praca będzie realizowana z wyszczególnieniem dwóch etapów:
 
Etap I: Opracowanie wstępnej metodyki wyznaczanie silnie zmienionych (SZCW) i sztucznych (SCW) części wód powierzchniowych wraz z koncepcją określenia dla każdej z nich wartości granicznej potencjału ekologicznego.
 
Na potrzeby opracowania metodyki wyznaczania SZCW i SCW, został wykonany pilotaż wstępnego oraz ostatecznego wyznaczenia SZCW i SCW na wybranych przykładach JCW (dla wszystkich kategorii wód: rzecznych, jeziornych przejściowych oraz przybrzeżnych). W ramach etapu I została zorganizowana także ogólnopolska konferencja, na której został zaprezentowany: proces wyznaczania SZCW i SCW, przegląd podejścia wyznacznia SZCW w krajach europejskich oraz projekt wstępnej metodyki wyznaczania SZCW i SCW w Polsce.
 
Etap II: Opracowanie ostatecznej metodyki wyznaczania SZCW i SCW z określeniem wartości granicznych potencjału ekologicznego oraz sporządzenie wykazu jednolitych części wód powierzchniowych (jcpw) ze wskazaniem SZCW i SCW.
 
W ramach prac etapu II zostały przeprowadzone m.in. wizje terenowe przeprowadzone dla wybranych jednolitych części wód wymagających dodatkach danych oraz indywidualnego rozpatrzenia pod kątem merytorycznym. Ponadto Wykonawca dokonał ostatecznego wyznaczenia SZCW i SCW wraz z przypisaniem tym jednolitym częściom wód wartości granicznych 5 klas potencjału ekologicznego dla wskazanego do oceny parametru biologicznego.

W maju 2019 r. w ramach projektu zostały przeprowadzone konsultacje społeczne, w ramach których  odbyły się dwa spotkania konsultacyjne (w Warszawie oraz we Wrocławiu), które poświęcone były dyskusji na temat wyników prac. W takcie trwania konsultacji społecznych możliwe było zgłoszenie ewentualnych uwag do prezentowanych produktów. Pod koniec maja 2019 r., po zakończeniu procesu konsultacji społecznych oraz po rozpatrzeniu zgłoszonych uwag, został odebrany II, a zarazem ostatni etap ww. pracy.

Wyniki opracowania zostaną przedstawione w drugiej aktualizacji planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy w 2021 r.




Praca pt.: „Identyfikacja presji w regionach wodnych i na obszarach dorzeczy" składa się z trzech części:
 
I: Utworzenie krajowej bazy danych o zmianach hydromorfologicznych,
II: Opracowanie bazy danych o presjach antropogenicznych.
III: Opracowanie modelu obliczania ładunków zanieczyszczeń
 
W ramach realizacji Części I dokonano przeglądu baz danych prowadzonych w poszczególnych regionalnych zarządach gospodarki wodnej oraz powiązano zawarte w nich informacje z danymi dostępnymi w innych bazach. Pozyskano również dane m.in. z wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych, urzędów morskich, parków narodowych, Państwowego Instytutu Geologicznego w zakresie zabudowy podłużnej rzek, budowli poprzecznych, wałów przeciwpowodziowych, elektrowni wodnych, obszarów i terenów górniczych, budowli ochrony brzegu. Zgromadzone dane posiadają lokalizację przestrzenną oraz są przypisane do jednostek podziału hydrograficznego i administracyjnego Polski. Praca została zakończona w grudniu 2017 r.
 
W ramach realizacji Części II zostały opracowane bazy danych w celu zidentyfikowania presji antropogenicznych na wody powierzchniowe i podziemne, wraz z przypisaniem ich do poszczególnych jednolitych części wód. Zebrane zostały dane w zakresie poborów wód i zrzutów ścieków, przy wykorzystaniu danych pochodzących z pozwoleń wodnoprawnych, pozwoleń zintegrowanych oraz wykazów dotyczących rzeczywistych poborów wód oraz zrzutów ścieków prowadzonych przez marszałków województw. Baza zawiera także dane na temat innych presji antropogenicznych, takich jak na przykład ludność niepodłączona do kanalizacji, zużycie nawozów w rolnictwie czy lokalizacja składowisk odpadów. Zebrane informacje posłużą jako podstawowe źródło danych do kolejnej pracy realizowanej w ramach III cyklu planistycznego, czyli analizy presji. Część II została zakończona w marcu 2019 r.
 
Część III pracy zrealizowana zostanie do końca pierwszej połowy 2020 r. Jej celem jest przygotowanie modelu ilościowego oraz jakościowego dla trzech zlewni rzek: Wełny (woj. wielkopolskie), Wieprza (woj. lubelskie), Iny (woj. zachodniopomorskie). Model będzie narzędziem, które pozwoli na prognozowanie wpływu działań takich jak ograniczenie ładunków zanieczyszczeń czy zmiana zagospodarowania zlewni na jakość wód. Umożliwi także tworzenie scenariuszy wpływu zmian klimatycznych na wody powierzchniowe.
 
Jednym z zadań w kolejnym 6-letnim cyklu planistycznym II aPGW związanym z wdrażaniem postanowień RDW jest analiza znaczących oddziaływań antropogenicznych wraz z oceną ich wpływu na stan wód oraz ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych.

Celem pracy będzie wykonanie analizy presji antropogenicznych wraz z oceną ich wpływu na stan wód powierzchniowych dla każdej jednolitej części wód powierzchniowych. Przeprowadzona zostanie również ocena ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych w każdej jednolitej części wód powierzchniowych z uwzględnieniem obszarów chronionych. Ocena ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych określona jest w Ramowej Dyrektywie Wodnej (art. 4 i 5). W ramach oceny ryzyka zostaną wskazane te jednolite, które nie będą w stanie osiągnąć i utrzymać dobrego stanu wód, w tym dobrego stanu ekologicznego lub dobrego potencjału ekologicznego oraz dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych, lub norm i celów wynikających z przepisów, na podstawie których zostały utworzone obszary chronione.

Jeżeli analizowana jednolita część wód nie osiągnie celów środowiskowych lub  będzie zagrożona ich nieosiągnięciem, wówczas zostaną zidentyfikowane presje znaczące, które mogą prowadzić do nieosiągnięcia konkretnego celu.

Przedmiotowa praca składać się będzie z następujących etapów:
Etap I: Opracowanie wstępnej metodyki analizy presji wraz z oceną ich wpływu na stan wód powierzchniowych oraz oceny ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych,
Etap II: Analiza znaczących oddziaływań antropogenicznych wraz z oceną ich wpływu na stan wód oraz oceną ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych

Zakończenie  projektu nastąpi w II kwartale 2020 roku.

Jednym z wielu zadań składających się na proces przeglądu i aktualizacji planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy jest przegląd istotnych problemów gospodarki wodnej. Trafna identyfikacja problemów pozwala na zastosowanie odpowiednich programów działań, których wdrożenie będzie miało kluczowe znaczenie dla osiągnięcia bądź utrzymania co najmniej dobrego stanu wód oraz ekosystemów zależnych od wód. Istotne problemy gospodarki wodnej są to najważniejsze czynniki, które utrudniają osiągnięcie celów środowiskowych. Przy identyfikowaniu istotnych problemów niezwykle ważny jest głos społeczeństwa. Dokument ten zgodnie z założeniami RDW i ustawy Prawo wodne jest poddawany półrocznym konsultacjom społecznym na dwa lata przed opublikowaniem kolejnych (aktualizowanych) planów gospodarowania wodami.

Konsultacje społeczne przeglądu istotnych problemów gospodarki wodnej na obszarach dorzeczy potrwają od 2 grudnia 2019 r. do 2 czerwca 2020 r.

Projekt Przeglądu istotnych problemów gospodarki wodnej – materiał do konsultacji społecznych (PDF, 5MB)

Zalącznik 1. Przegląd istotnych problemów gospodarki wodnej (XLS, 200KB)

Załącznik 2. Statystyczne podsumowanie istotnych problemów gospodarki wodnej (XLS, 25KB)

Ramowa Dyrektywa Wodna ustanawiając ramy na rzecz ochrony wód powierzchniowych i podziemnych, nakazała wszystkim państwom członkowskim UE dążenie do osiągnięcia celów środowiskowych dla jednolitych części wód, poprzez wdrożenie działań mających zapewnić długookresowe, racjonalne gospodarowanie wodami oraz ochronę zasobów wodnych w myśl zasady zrównoważonego rozwoju. Zdefiniowanie celów środowiskowych dla jednolitych części wód jest jednym z kluczowych etapów w 6-cio letnim cyklu planistycznym i jest procesem niezbędnym do dalszego planowania gospodarowania wodami, jak choćby wskazania jednolitych części wód zagrożonych nieosiągnięciem dobrego stanu czy określenia programów działań.

W ramach III cyklu planistycznego realizowane jest zadanie pn.: „Ustalenie celów środowiskowych dla jednolitych części wód wraz z opracowaniem rejestru wykazów obszarów chronionych” składające się z następujących etapów:

Etap I: Opracowanie wstępnej metodyki określania celów środowiskowych oraz sporządzenie wykazu obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków;

Etap II: Opracowanie rejestru wykazów obszarów chronionych

Etap III: Opracowanie ostatecznej metodyki i wykazu jcw z przypisaniem do każdej z nich celów środowiskowych.

Zakończenie prac przewiduje się w IV kwartale 2019 r. Wyniki opracowania zostaną przedstawione w drugiej aktualizacji planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy w 2021 r.

Metodyka rejestru obszarów chronionych wodozależnych (PDF, 2,6 MB)

Rejestr obszarów chronionych wodozależnych (PDF, 6,3 MB)

Na mocy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121) w 2016 r. przyjęto aktualizacje planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy (aPGW) oraz programu wodno-środowiskowego kraju (aPWŚK). W aPWŚK zostały określone działania podstawowe i uzupełniające, które mają przyczynić się do osiągnięcia celów środowiskowych (tj. m.in. osiągnięcia dobrego stanu wód oraz niepogarszania stanu wód powierzchniowych i podziemnych). Do każdego działania zawartego w aPWŚK wskazano jednostkę odpowiedzialną za jego realizację oraz harmonogram wdrożenia. Realizacja działań przez wskazane jednostki jest obligatoryjna. Komisja Europejska wymaga od państw członkowskich sporządzenia i przedłożenia sprawozdania o postępach we wdrażaniu programów działań (art. 15 ust. 3 RDW).

W związku z powyższym, w ramach projektu pn.: „Ocena postępu we wdrażaniu programów działań wraz ze sporządzeniem raportu dla KE (z I aktualizacji PWŚK)” przeprowadzono ankietyzację  jednostek odpowiedzialnych za realizację działań podstawowych i uzupełniających wskazanych w aPWŚK, na poziomie krajowym oraz na poziomie poszczególnych jednolitych części wód (JCW). Zakres ankietyzacji obejmował okres: od stycznia 2016 r. do grudnia 2018 r. Na jej podstawie dokonano oceny postępu we wdrażaniu programów działań wraz z oceną ich skuteczności.

W aPWŚK dla obszaru całego kraju wskazano łącznie ponad 25 tysięcy działań na poziomie poszczególnych jednolitych części wód we wszystkich kategoriach oraz 131 tzw. działań krajowych obowiązujących i koniecznych do wdrożenia na obszarze całego kraju.

W wyniku procesu ankietyzacji jednostek wskazanych w aPWŚK jako odpowiedzialnych za realizację działań podstawowych i uzupełniających, otrzymano zwrot 2146 szt. ankiet. Większościowy udział w przeprowadzonej ankietyzacji miały dwa rodzaje podmiotów tj. gminy i powiaty.  Stopień zwrotu ankiet dla gmin wyniósł 65,4%,  natomiast dla  powiatów wyniósł 85,2%.

Opracowano również raport z oceny postępu we wdrażaniu działań zawartych w aPWŚK, który po uzyskaniu akceptacji ministra właściwego ds. gospodarki wodnej został zgodnie z procedurą przekazany do Komisji Europejskiej. 

Ocena postępu we wdrażaniu programów działań (PDF, 1,9KB)​
Ocena skuteczności działań z kategorii Gospodarka komunalna (PDF, 635 KB)​ 




Zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną 2000/60/WE transponowaną przepisami ustawy – Prawo wodne plany gospodarowania wodami opracowuje się dla poszczególnych obszarów dorzeczy istniejących w danym państwie. Dokumenty te są podstawą do podejmowania decyzji mających wpływ na stan zasobów wodnych, a ponadto określają zasady gospodarowania wodami w trakcie 6-letniego cyklu planistycznego. Pierwsze plany gospodarowania wodami zostały przyjęte przez Radę Ministrów 22 lutego 2011 r., ich aktualizacje 18 października 2016 r. Druga aktualizacja planów gospodarowania wodami (II aPGW) zgodnie z obowiązującymi przepisami powinna zostać opracowana w terminie do 22 grudnia 2021 r. Zgodnie z założeniami rozpoczęcie prac nad dokumentami rozpocznie się na początku 2020 r.

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. zobowiązuje opracować II aPGW dla dziewięciu obszarów dorzeczy, tj. Wisły, Odry, Dniestru, Dunaju, Banówki, Łaby, Niemna, Pregoły, Świeżej. Dla przedmiotowych dokumentów w terminie od grudnia 2020 do czerwca 2021 r. planuje się przeprowadzenie półrocznych konsultacji społecznych. Zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko dla poszczególnych II aPGW prowadzone będzie postepowanie w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. nie wprowadza pojęcia programu wodno-środowiskowego kraju. Identyfikacja działań zgodnie z art. 11 RDW mających na celu utrzymanie lub poprawę stanu jednolitych części wód nastąpi w drugiej aktualizacji planów gospodarowania wodami.

Obowiązek sporządzenia rejestru wykazów obszarów chronionych wynika z art. 317 ust. 4 Prawa Wodnego oraz art. 6 i 7 Ramowej Dyrektywy Wodnej. W bieżącym cyklu planistycznym, rejestr zostanie sporządzony w ramach zadania pn.: „Ustalenie celów środowiskowych dla jednolitych części wód wraz z opracowaniem rejestru wykazów obszarów chronionych i składać się będzie m.in. z wykazu jednolitych części wód przeznaczonych do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia, jednolitych części wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym kąpieliskowych, obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w och ochronie. Finalnie, rejestr zostanie umieszczony  w drugiej aktualizacji PGW. Warto podkreślić, że w drugiej aktualizacji PGW nie zostaną wyznaczone obszary narażone na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych (na mocy dyrektywy 91/676/EWG). Zgodnie z obowiązującą ustawą - Prawo wodne (art. 104), w celu zmniejszenia zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobiegania dalszemu zanieczyszczeniu opracowuje się i wdraża na obszarze całego program działań, co jest zgodne z artykułem 5 dyrektywy azotanowej (nr 91/676/EWG). Natomiast Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie obszarów przeznaczonych do ochrony gatunków zwierząt wodnych o znaczeniu gospodarczym (art. 317 ust. 4 pkt 5 - Prawo wodne) powstanie do połowy roku 2019.
Jednym z działań ujętych w aPGW jest opracowanie krajowego programu renaturyzacji wód powierzchniowych. Pod pojęciem renaturyzacji należy rozumieć działania dla cieków i zbiorników wodnych, w mniejszym lub większym stopniu przekształconych przez człowieka, przyczyniające się do przywrócenia stanu zbliżonego do naturalnego.

Przedmiotem pracy jest sporządzenie krajowego programu renaturyzacji wód powierzchniowych, stanowiącego działanie ukierunkowane na rozpoznanie zagrożeń i przyczyn zmian hydromorfologicznych cieków i zbiorników wodnych oraz zaplanowanie działań naprawczych, które pozwolą na osiągnięcie celów środowiskowych dla tych części wód.

Głównym celem programu jest zaproponowanie obszarów wraz z przypisanymi dla nich działaniami, które powinny zostać zrealizowane w pierwszej kolejności, biorąc pod uwagę uwarunkowania środowiskowe i ekonomiczne.

Działanie te zostaną przeanalizowane w celu ewentualnego uwzględnienia podczas drugiej aktualizacji planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy w 2021.

Praca będzie realizowana z wyszczególnieniem dwóch etapów:
Etap I: Opracowanie koncepcji krajowego programu renaturyzacji wód powierzchniowych wraz
z przeprowadzeniem badań pilotażowych – termin realizacji to IV kwartał 2019 r.

Etap II: Opracowanie projektu krajowego programu renaturyzacji wód powierzchniowych wraz
z propozycją sposobu jego wdrożenia oraz przygotowanie podręcznika dobrych praktyk – termin realizacji to II kwartał 2020 r.
Korzystamy z plików cookies zgodnie z naszą polityką prywatności.
OK